Medellín. Een paar jaar geleden één van de gevaarlijkste steden ter wereld, nu wemelt het er van de toeristen. De ‘stad van de eeuwige lente’ heeft een duistere geschiedenis die verder gaat dan Pablo Escobar. De medellinenses weten er helaas alles van.

Het eerste dat opvalt als je in Medellin bent, zijn de tralies voor de ramen en de grote hekken voor de deuren. Het is één van de sporen die het gewapende conflict, dat ruim 50 jaar heeft geduurd en nog niet ten einde is. Het geweld wordt veroorzaakt door guerrillagroepen, (para)militairen en drugshandelaren. In november 2016 sloten de FARC en de Colombiaanse overheid een vredesakkoord. Maar voor de Colombianen is het nog lang geen vrede.

Voor Colombianen is het nog lang geen vrede.

De wijk Lovaina

Het is moeilijk voor te stellen dat in deze gezellige, bruisende stad niet lang geleden hevig geweld gaande was. De sfeer is ontspannen en de gastvrijheid van de inwoners van Medellín is grenzeloos. Mensen groeten elkaar op straat en overal klinkt vrolijke latinmuziek. Het melancholische gezang en de gitaarmuziek die plotseling uit een zijstraat klinken, trekken meteen de aandacht. Bij elkaar zit een groep vrouwen met kinderen die meezingen met de gitarist, sommigen met een roze anjer in hun hand. Aan de muur hangen tientallen foto’s, samen met een spandoek waarop staat “Y de los desaparecidos, ¿quién habla?” (wie praat nog over de verdwenen mensen?).

Strijder voor de vijand

Al gauw wordt duidelijk wat er hier gaande is. Elena vertelt: “Ik ben mijn broer ruim 30 jaar geleden verloren. Hij werd door paramilitairen of een guerrillagroep, dat weten we niet, aangezien als strijder van de vijand. Maar mijn broer had niets met de twee groepen te maken, hij was een gewone arbeider van 22 jaar.” Tot op de dag van vandaag is zijn lichaam niet gevonden. Zelf moest Elena 10 jaar geleden vluchten uit haar woonplaats Copacabana, een gemeente ten noorden van Medellín. Veilig voelt ze zich nog steeds niet helemaal, want er is veel geweld in haar buurt. “Ik houd me stil, dan kom ik niet in problemen”, zegt ze zacht.

Ik weet nog steeds niet wat er met mijn broer is gebeurd.

Vuile handen van de overheid

Matilda’s echtgenoot werd in de jaren ’90 ontvoerd. Tot op de dag van vandaag is er niks van hem vernomen of gevonden. Hij was politiek actief en maakte deel uit van een linkse, vreedzame beweging. Matilda verdenkt de overheid ervan haar echtgenoot te hebben ontvoerd. “De overheid zet graag de paramilitairen en guerrillagroepen in een kwaad daglicht, maar zelf hebben zij ook vuile handen. Zij hebben in de jaren ’80 een ‘zwart leger’ opgericht dat het vuile werk opknapte. Zoals mensen laten verdwijnen die tegen het gedachtegoed van de overheid ingingen.”

Tientallen namen van verdwenen personen

 Verkrachting als oorlogswapen

Het zijn vooral mannen die ontvoerd en vermoord werden. De vrouwen moeten het verlies van hun echtgenoten, zoons, broers en neven dragen. Vrouwen zijn ook op andere manieren slachtoffer van het conflict. Verkrachting wordt vaak als oorlogswapen gebruikt. Nadat Luz haar zoon bijna 20 jaar geleden verloor, werd haar dochter een jaar geleden aangetroffen in een motel. Verkracht en vermoord. Door wie weet Luz niet. “Ze ligt hier begraven,” zegt ze met waterige ogen en wijst naar het gebouw tegenover haar. Hoe Luz toch optimistisch blijft? “Vooral door mijn kleinkind waar ik nu voor zorg.”

Luz blijft optimistisch, ondanks dat zij een zoon en een dochter verloor

Geschiedenis herschrijven

“We moeten de geschiedenis herschrijven op de manier waarop wij het hebben ervaren. Veel van de geschreven ‘feiten’ zijn ronduit leugens,” zegt Matilda. “Wij dromen van een land waarin geen nieuwe slachtoffers gemaakt worden. Wij willen dat de overheid toegeeft wat er allemaal écht is gebeurd, we willen erkenning. We willen dat verdwenen personen teruggevonden worden. Wij zijn het waard om in vrede te leven,” vult Elena aan.

Wij willen de geschiedenis herschrijven.

Gerelateerde verhalen

Wij geloven dat échte veranderingen van onderop komen.
Daarom steunen wij kleinschalige lokale initiatieven.