Van 10 tot 17 maart namen JISRA en vijftien vrouwelijke religieuze leiders deel aan de 69e sessie van de Commission on the Status of Women (CSW69) in New York. Samen met duizenden wereldleiders, vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld en VN-organisaties en –lidstaten kwamen zij bijeen voor dit jaarlijkse VN-forum over vrouwenrechten. Het was een historisch moment waarop JISRA-partners de cruciale rol van vrouwelijke religieuze leiders onder de aandacht brachten: leiders die zich inzetten voor gelijkheid, vrede en vrijheid van religie en levensovertuiging.
De Commission on the Status of Women is het belangrijkste wereldwijde platform voor het bevorderen van vrouwenrechten en gendergelijkheid. Elk jaar ontmoeten VN-lidstaten, maatschappelijke organisaties en internationale instellingen elkaar om de voortgang te evalueren, uitdagingen te bespreken en gezamenlijk het mondiale beleid vorm te geven. De 69e editie had extra betekenis: het was precies dertig jaar geleden dat het Beijing Platform for Action werd aangenomen — een belangrijk akkoord waarin twaalf speerpunten voor gendergelijkheid werden vastgelegd.
JISRA bij CSW69
JISRA (Joint Initiative for Strategic Religious Action), een internationaal consortium onder leiding van Mensen met een Missie, reisde met een krachtige delegatie van vijftien vrouwelijke religieuze leiders af naar New York. Deze vrouwen, afkomstig uit onder andere Indonesië, Nigeria, Mali en Kenia, zijn diep geworteld in hun gemeenschappen. Ze strijden dagelijks tegen schadelijke praktijken, bevorderen gendergelijkheid en bouwen aan vreedzaam samenleven. Met hun aanwezigheid op CSW69 wilden we hun stemmen versterken, het snijvlak van religie en genderrechtvaardigheid zichtbaar maken, en ervoor zorgen dat beleid aansluit op de realiteit van vrouwen wereldwijd.
Een historisch moment in roerige tijden
Deze editie van CSW vond plaats tegen een achtergrond van groeiende tegenstand tegen gendergelijkheid. Verschillende regeringen die zich eerder hard maakten voor vrouwenrechten, nemen nu een meer conservatieve houding aan. Zelfs tijdens de VN-onderhandelingen waren pogingen zichtbaar om de taal over gendergelijkheid te vervangen door termen als ‘familiewaarden’ en progressieve toezeggingen te blokkeren. Toch toonde de mondiale beweging voor genderrechtvaardigheid haar veerkracht. Het einddocument was misschien minder ambitieus dan gehoopt, maar het resultaat was desondanks een overwinning in solidariteit. Juist in deze context waren de stemmen van vrouwelijke religieuze leiders onmisbaar en krachtig.
Zichtbaar op het hoogste niveau en volle zalen
Gedurende anderhalve week organiseerde en nam de JISRA-delegatie deel aan meerdere evenementen die veel belangstelling trokken van VN-instellingen, diplomatieke missies en maatschappelijke netwerken.
- Zo organiseerden we op de openingsdag een multireligieuze receptie samen met onder meer de Multifaith Gender Working Group van de VN Multifaith Advisory Council, ACT Alliance en PaRD. De bijeenkomst bracht een diverse groep van religieuze instellingen, VN-organisaties en diplomatieke missies samen — waaronder vertegenwoordigers uit Oostenrijk, boeddhistische en taoïstische leiders, en leden van het Progressieve Moslimnetwerk. De boodschap was duidelijk: geloof is van grote waarde in het bevorderen van mensenrechten, vrede en gendergelijkheid—en vrouwen spelen daarin een essentiële rol.
- Een belangrijk moment was ons evenement met UNDP, de Nederlandse Permanente Vertegenwoordiging en de Somalische Missie. De sessie werd geopend door Peter Derrek Hof, genderambassadeur van Nederland, Shoko Noda, Assistant Secretary-General van UNDP, en een vertegenwoordiger van het Somalische Ministerie van Gender. Tijdens de bijeenkomst werd benadrukt hoe vrouwelijke religieuze leiders bijdragen aan vrede, gerechtigheid en gendergelijkheid. Noda verwoordde het treffend: “Geloof is een krachtige kracht voor sociale verandering, die doordringt tot in delen van de gemeenschap waar beleid niet kan komen.” Ook Hof prees het werk van vrouwen van geloof in Kenia. Het evenement kreeg veel erkenning, waaronder een vermelding op de UNDP-website en lof van VN-leiders op sociale media.
- Een ander hoogtepunt was het officiële side event binnen het VN-hoofdkwartier, dat we samen met de Indonesische overheid organiseerden. Ambassadeur Hari Prabowo benadrukte Indonesië’s inzet voor inclusief vrouwelijk leiderschap en de rol van geloof bij het realiseren van het Beijing Platform for Action. Bandana Rana, vicevoorzitter van CEDAW, en speciaal gezant Pattimasang gaven krachtige boodschappen mee. Rana zei: “Vrouwen van geloof hebben de sleutel in handen om diepgewortelde culturele normen te doorbreken, religieuze vrijheid te bevorderen en gendergelijkheid te versterken.” Vrouwelijke religieuze leiders deelden verhalen over het bestrijden van schadelijke tradities en het bemiddelen in conflictsituaties. De zaal zat vol, mensen stonden buiten in de rij, en de sessie eindigde met een zeldzaam, hartelijk applaus na de slotwoorden van Rick van der Woud.
Waardevolle bijdragen en groeiende erkenning voor vrouwelijke religieuze leiders
Gedurende de week ontmoetten JISRA-partners en vrouwelijke religieuze leiders vertegenwoordigers van landen als Nederland, Duitsland, Canada, Kenia, Botswana, Nigeria, Indonesië en leden van de Organisatie voor Islamitische Samenwerking. In deze gesprekken vertelden ze hoe ze interreligieuze dialoog inzetten om geweld te verminderen, religieuze teksten herinterpreteren vanuit genderrechtvaardigheid en bemiddelen bij de re-integratie van ex-IS-strijders.
Hun verhalen raakten een snaar bij het publiek en boden concrete, lokaal gedragen oplossingen voor wereldwijde uitdagingen. De reacties waren unaniem enthousiast. Overheidsvertegenwoordigers en internationale organisaties prezen JISRA voor het creëren van een platform waarop religie niet wordt gezien als een bron van onderdrukking, maar juist als een motor voor rechtvaardigheid.
De impact en resultaten
De aanwezigheid van JISRA bij CSW69 zorgde voor meer internationale zichtbaarheid van vrouwelijke religieuze leiders en hun unieke vermogen om verandering teweeg te brengen. Voor veel overheden en multilaterale organisaties boden onze bijeenkomsten en verhalen nieuwe perspectieven op de rol van religieuze leiders — en dan met name vrouwen — in het bevorderen van vrede en gendergelijkheid. Ze doorbraken het hardnekkige idee dat religie en gelijkwaardigheid niet samengaan en lieten zien hoe inclusief religieus leiderschap van binnenuit schadelijke praktijken kan tegengaan.
Our collaboration and engagements with key players —such as the Indonesian and Dutch permanent missions, UNDP leadership, and civil society organizations— helped place women faith leaders on the radar of institutions that shape international policy. The overwhelming interest for our events and the praise for JISRA’s approach confirmed growing recognition of the value women faith leaders bring to global peacebuilding and gender justice.
Ook intern was de impact groot. Voor de vrouwelijke religieuze leiders betekende deze reis niet alleen verbinding met beleidsmakers, maar ook een diepe verbinding met elkaar. Ze wisselden ervaringen, inzichten en lessen uit, bouwden vertrouwen op en legden de basis voor toekomstige samenwerkingen over landsgrenzen heen. In een wereld waarin maatschappelijke ruimte krimpt en genderrechtvaardigheid onder druk staat, is deze vorm van grensoverschrijdende solidariteit onmisbaar.
Een gedeelde reis, een blijvende band
Naast professionele ontwikkeling, betekende de tijd in New York ook een persoonlijke en bekrachtigende reis voor de vrouwelijke religieuze leiders. Eén van hen vatte het krachtig samen toen haar werd gevraagd wat CSW69 voor haar betekende: “Ik voel me niet meer alleen.” Die ene zin vatte alles samen: de kracht van verbinding, van solidariteit, en van het besef dat vrouwelijke religieuze leiders gezien, gehoord en gesteund worden — lokaal, nationaal en wereldwijd.
Onze tijd bij CSW69 bevestigde waar JISRA al lang voor staat: inclusieve verandering ontstaat wanneer degenen die het meest geraakt worden, zélf het gesprek voeren. Vrouwelijke religieuze leiders zijn geen randfiguren. Ze zijn mede-architecten van de toekomst van geloof, vrede en gendergelijkheid. Met moed en medemenselijkheid lieten ze de wereld zien wat het betekent om te leiden vanuit geloof — en met hoop.
