Religie-experts: “Samenwerking rondom religie noodzakelijk voor internationale samenwerking en effectief buitenlandbeleid”

 

Den Haag, 28 mei 2019 – Circa 90 experts op het gebied van religie, vrede en recht kwamen 27 mei bijeen in het COMM museum in Den Haag. Zij deelden kennis en ervaring rondom het belang van religie bij internationale samenwerking en duurzaam buitenlandbeleid. De conclusie van de middag is dat er behoefte is aan samenwerking rondom het thema religie voor effectief beleid en duurzame verandering.

“Vrede en recht vormen de basis van alle Sustainable Development Goals, want er kan geen sprake zijn van duurzame ontwikkeling zonder vrede en recht.” Dat zei Gert Kampman, plv. Directeur Stabiliteit en Humanitaire Hulp van het Ministerie van Buitenlandse Zaken tijdens het openingswoord van de expert-meeting op 27 mei in Den Haag. Op deze dag kwamen religie- en vredes-experts bijeen om kennis te delen over de rol van religie bij internationale samenwerking en buitenlandbeleid. “Als je hebt het over vrede en recht, kan je niet om de factor religie heen.” Met deze openingswoorden was de toon van de middag gezet.

“Religie doet ertoe”
Alle sprekers bevestigden tijdens de expertmeeting ‘dat religie er toe doet’. Voor effectief beleid is religie een essentiële factor om rekening mee te houden. Key note speaker Fernando Enns, hoogleraar vredesethiek aan de VU, legde met zijn openingsspeech uit waarom religie niet afgedaan kan worden tot een factor die alleen in de privésfeer een rol speelt: “Religie is nooit privé, omdat het de manier waarop mensen zich in de publieke ruimte begeven, vormt.”

Fernando Enns, hoogleraar vredesethiek aan de VU (foto: Theo Bos)

“Religie geeft visie”
Key note speaker Alissa Wahid, voorzitter van het Gusdurian Network Indonesia, kwam vanuit een geheel andere invalshoek en religieuze achtergrond tot eenzelfde conclusie. “Religie wordt in veel samenlevingen belangrijker, zowel in positieve als negatieve zin. Omdat voor veel mensen religie de behoefte aan een visie op hoe je samenleeft op een veel concretere manier invulling geeft, dan dat democratie dat doet.”

“Betrek lokale leiders”
Eén belangrijke conclusie van de dag was dat het lokale niveau van groot belang is. Als je iets wilt met religie, moet je je bezig houden met het lokale niveau. Pekka Metso, Ambassador for Intercultural and Interreligious Dialogue Processes van het Finse Ministerie van Buitenlandse Zaken: “Voor vrede zijn het niet de conferenties die het verschil maken. We moeten op lokaal niveau handelen. De verandering start zodra je de lokale leiders betrekt.” In regio’s waar de overheid nauwelijks aanwezig is, kunnen religieuze leiders de verbinding vormen tussen lokaal, regionaal, nationaal en internationaal niveau.

Kerken zijn niet neutraal
“Samenwerking met religieuze leiders is effectief en strategisch, maar we moeten ervoor waken kerken en andere religieuze instellingen niet als NGO’s te behandelen. Kerken zijn niet neutraal. We moeten niet over het hoofd zien dat ook zij een machtspositie hebben. Religieuze leiders zijn geen neutrale leiders, ze hebben een eigen ‘clientèle’ en een eigen belang. Met name in conflictsituaties wordt religie vaak gepolitiseerd.” was de conclusie die voortkwam uit de workshop over security en peacebuilding.

Effectiever door ervaring
Vertegenwoordigster van het lokale niveau, Phyliss Muema, directrice van Kenya Community Support Centre – een NGO die werkt aan het tegengaan van radicalisering in Kenia, onderstreepte het belang van de expertmeeting. “Het is van groot belang dat we onze ervaringen vanuit het lokale niveau hier onder de aandacht kunnen brengen. Hierdoor kan het beleid van de Nederlandse overheid, die programma’s uitvoeren in landen zoals Kenia, mede door onze ervaringen gevormd en daarmee effectiever worden.”

Output expertmeeting naar High-level Political Forum
In verschillende workshops werden verschillende aspecten van het werken aan vrede en recht uitgediept. Iedere workshop leverde een concrete aanbeveling op. Deze aanbevelingen zullen onder meer gebruikt worden voor het High-level Political Forum in New York in juli dit jaar. Tijdens dit forum zal de voortgang op SDG 16 besproken en geëvalueerd worden. In Nederland zullen de betrokken organisaties doorgaan met het faciliteren van de kennisuitwisseling over religie in de context van het buitenlandbeleid.

Het publieke debat (foto: Theo Bos)

Publiek debat
‘s Avonds vond nog een publiek debat plaats, waar 65 bezoekers bij aanwezig waren. Onder hen bevonden zich veelal studenten, academici, professionals van maatschappelijke organisaties en het Ministerie van Buitenlandse Zaken. Het programma bestond uit twee delen: een informatieve talkshow waarbij verschillende buitenlandse gasten geïnterviewd werden. Het tweede deel betrof het debat met politicus Joel Voordewind (ChristenUnie) en politicus Bram van Ojik (Groenlinks). Beide politici waren het eens dat religie een belangrijke factor is als je werkt aan duurzame ontwikkeling, vrede en recht.

Gerelateerde verhalen

Wij geloven dat échte veranderingen van onderop komen.
Daarom steunen wij kleinschalige lokale initiatieven.