Mamatou Hamadjoumba (25) is ontvoerd en maanden vastgehouden door Boko Haram. Onze collega Kees Schilder spreekt haar tijdens zijn bezoek aan Noord-Kameroen. Terreurorganisatie Boko Haram is daar actief, net als in buurland Nigeria.

Mamatou is weer vrij, maar de ellende is nog niet voorbij: ‘Ik slaap nog altijd slecht en voel me beroerd als sommige beelden weer door mijn hoofd schieten. Als ik die Boko Haram strijders zou tegenkomen, zou ik ze het liefste willen vermoorden.’

Man vermoord en ontvoerd

Sinds 2015 woonde de Kamaroense Mamatou Hamadjoumba in Nigeria, met haar Nigeriaanse man. ‘Bij een aanval van Boko Haram op ons dorp is mijn man, samen met vele andere mannen, vermoord. Meerdere huizen zijn in brand gestoken en het vee is geroofd. Een aantal vrouwen en ik hadden ons verstopt maar werden gevonden door de Boko Haram strijders en we zijn toen meegevoerd.’

Uitgehuwelijkt

Mamatou wordt door de strijders naar een voor haar onbekende plek gebracht. ‘Ik weet niet precies waar ze ons vasthielden, maar ergens in Borno State nabij Tiri Tiri, in het Noordoosten van Nigeria. We waren met velen in het kamp. Ik werd uitgehuwelijkt aan een Boko Haram strijder. Ik moest water halen, eten koken, schoonmaken. We moesten ook veel in de Koran lezen. De strijders hoopten dat we ooit uitgewisseld konden worden tegen losgeld.’

Geweld en honger

‘Ik heb veel geweld in het kamp gezien. Bij diefstal hakken ze je arm af. Bij overspel gooien ze de man en vrouw in een gat in de grond. Als je probeert te ontsnappen en je wordt gepakt, dan snijden ze publiekelijk je keel door. Aanvankelijk was er genoeg te eten maar er was ook een maand dat er helemaal niets te eten was. Meerdere vrouwen en kinderen zijn toen gestorven van de honger. De Boko Haram strijders hebben zelfs een aantal mensen gedood en hun vlees opgegeten.’

Bring back our girls

‘In het kamp zaten ook meisjes uit Chibok, maar ik kon niet met hen praten omdat ik hun taal niet spreek’, aldus de Mamatou. In april 2014 werden 276 Nigeriaanse schoolmeisjes ontvoerd door Boko Haram. De gebeurtenis kreeg veel aandacht in de internationale media onder het motto: ‘bring back our girls’. In de afgelopen jaren zijn de meeste meisjes vrijgekomen, maar nog altijd wordt een deel van hen vastgehouden door Boko Haram.

Ruil

‘In oktober 2016 waren er onderhandelingen tussen de president van Nigeria en de leider van Boko Haram, Shekau. Ze spraken af dat de overheid met zeven auto’s en geld zou komen en vier Boko Haram commandanten zou vrijlaten, in ruil voor de bevrijding van 21 meisjes uit Chibok. Maar, deze deal bleek een strategie van de Nigeriaanse staat om erachter te komen waar deze meisjes gevangen werden gehouden.’

Bevrijd

‘Er kwamen Nigeriaanse helikopters die bommen wierpen op het kamp waar we vastzaten. De Boko Haram strijders vluchtten en lieten ons achter. Nigeriaanse militairen hebben ons toen bevrijd en meegenomen naar hun kazerne. Elk meisje werd herenigd met haar familie. Omdat ik uit Kameroen kom, hebben ze me meegenomen naar Noord-Kameroen. Ik ben eerst geïdentificeerd en mijn familie werd ingelicht.’

Gewantrouwd door familie

‘Sinds mijn vrijlating woon ik bij mijn moeder in het stadje Guider, samen met mijn zoontje van zeven jaar. Hij was gelukkig in Kameroen toen ik werd ontvoerd, en is al die tijd opgevangen door mijn moeder. Ik heb geen hulp van de Kameroense overheid gehad om mijn leven na de ontvoering weer op te pakken. Het liefst wil ik terug naar het dorp Gazawa, zo’n 130 kilometer hier vandaan. Daar ben ik geboren en komt mijn familie vandaan. Maar de bevolking en ook mijn eigen familie daar accepteren me niet omdat ze bang zijn dat ik een sympathisant van Boko Haram ben geworden. Daarom woon ik in Guider.’

Rekrutering van jongeren

Het antwoord van zowel de Nigeriaanse, als Kameroense overheid op de terreur van Boko Haram is militair. Door repressie wordt met harde hand getracht orde te handhaven. Dit leidt echter niet tot een duurzame vrede, die ook door de bevolking wordt gedragen. De dialoog van de overheid met haar burgers over hun problemen en veiligheidszorgen ontbreekt. Terwijl de falende en afwezige overheid een van de redenen is waarom Boko Haram op enige sympathie kon rekenen en de groepering erin slaagde jongeren te rekruteren.

Mensen met een missie in Kameroen

Mensen met een Missie voert in Noord-Kameroen sinds 2018 projecten uit om het vertrouwen tussen de katholieke, protestantse en islamitische gemeenschappen te versterken. Leden van deze geloofsgemeenschappen organiseren zich in vredescomités. Zij dragen een boodschap van tolerantie, vrede en verzoening uit op het moment dat uiteendrijvende krachten optreden. Ook zetten ze in op een verbetering van de dialoog tussen burgers en overheid. Aandacht voor jongeren is een belangrijk onderdeel van deze initiatieven, om rekrutering door Boko Haram tegen te gaan.

‘Ik zou ook graag lid worden van het vredescomité van Mensen met een Missie in Gazawa. Om me zo in te zetten voor vrede en conflictoplossing in het dorp hier’, concludeert Mamatoe.

Kees Schilder is programmaregisseur voor de programma’s van Mensen met een Missie in India en Kameroen. “Ik werk graag bij Mensen met een Missie, omdat we op effectieve wijze bijdragen aan belangrijke kleinschalige verbeteringen in het dagelijks leven van mensen die meestal niet gehoord of zelfs vergeten worden.”

Gerelateerde verhalen

Wij geloven dat échte veranderingen van onderop komen.
Daarom steunen wij kleinschalige lokale initiatieven.

Kameroen

Wat je moet weten over Kameroen

Kameroen komt regelmatig in het nieuws. Het Afrikaanse land kampt met enorme ongelijkheid, discriminatie en corruptie. Maar wat is er… Lees verder