Vertrekken en hopen ergens asiel te krijgen? Of blijven en in angst leven? Dat dilemma is voor veel minderheden in Irak de dagelijkse realiteit. Jarenlange conflicten zorgen voor vooroordelen, onderdrukking en geweld. De toekomst in Irak is onzeker. En daar lijden alle Irakezen onder.

Ze wonen in dezelfde stad, doen boodschappen op dezelfde markt en zitten soms op dezelfde school en universiteit. Koerden, Arabieren, Turkmenen, Kakai en andere etnische minderheden leven naast en met elkaar in veel gebieden in Irak. De meeste mensen zijn moslim, een minderheid is christen of bijvoorbeeld jezidi. ‘Dat hoeft niet voor problemen te zorgen, maar in Irak zijn gemeenschappen door machthebbers uit elkaar gedreven’, legt Janneke Stegeman, medeweker van Mensen met een Missie, uit. ‘Al generaties lang hebben de inwoners van Irak te maken met geweld. Zo kwamen tijdens de Anfal-campagne van Saddam Hussein eind jaren tachtig duizenden Koerdische inwoners om en moesten honderdduizenden mensen vluchten. En ook de inval van Amerikaanse troepen in Irak in 2003 en de oorlog die daarop volgde, zorgde voor veel leed en doden.

Juliana: ‘Als ik oude foto’s van Kirkuk bekijk, zie ik een mooie stad. Met veel laagbouw, mooie huizen en oude bomen. Nu is er helemaal geen groen meer over in de stad. Het is zwaar om in een situatie te leven waar geweld altijd op de loer ligt’

Leven in angst
Terreurbeweging IS versterkte de tegen stellingen en zaaide veel angst. Opnieuw sloegen mensen op de vlucht, verdwenen of werden vermoord. En ook nu speelt de politiek mensen tegen elkaar uit, terwijl de machthebbers strijden om olievoorraden en land. ‘Door al deze conflicten is veel wantrouwen tussen gemeenschappen ontstaan’, stelt Janneke. ‘Dit wordt voortdurend aangewakkerd door haatzaaiende uitlatingen en uitbarstingen van geweld. Leden van verschillende etnische en religieuze groepen hebben nauwelijks de kans om elkaar te ontmoeten, laat staan om zinvol in gesprek te gaan.’ Mensen met een Missie werkt daarom nu ook in Irak en Koerdistan om de verschillende religieuze groepen in contact te brengen met elkaar. En ze te helpen elkaars verhaal te begrijpen om zo vooroordelen en geweld tegen te gaan.

Unieke positie
Jongeren kunnen een cruciale rol spelen bij het voor komen van conflict en bij vredes opbouw: meer dan zestig procent van de Iraakse bevolking is jonger dan 25 jaar. ‘We zijn daarom gestart met een aantal projecten gericht op jongeren. Zo willen we ervaring opdoen en samen met Irakese maatschappelijke organisaties ons programma uitbouwen.’ In de stad Kirkuk hebben we de eerste jongeren getraind om gesprekken tussen Turkmenen, Koerden en Arabieren – de meerderheidsgroepen – mogelijk te maken. Jongeren zoals Rasha Hassan Altumeame.

‘Mijn broer stierf in de oorlog tegen IS. Een maand later kwam ook mijn vader om door explosieven in een gebied dat veilig zou moeten zijn. Mijn vader was alles voor mij. Hij moedigde mij altijd aan. Hij heeft een enorme leegte achtergelaten in mijn leven. Daarom werk ik aan vrede, zodat we niet nog meer geliefden verliezen.

We moeten kinderen leren iedereen te accepteren, ongeacht religie of etniciteit.

Ik was blij met de uitnodiging om deel te nemen aan het gesprek met mensen van verschillende gemeenschappen. Er zijn maar weinig van deze mogelijkheden in Kirkuk. Ik zie een belangrijke rol voor een open discussie om elkaar te leren accepteren en respecteren. Ik leerde tijdens de sessie veel bij over het voeren van een open gesprek. Ik merkte bijvoorbeeld dat mensen het nog moeilijk vinden om te praten over de kinderen van IS-strijders. Wat hebben deze kinderen misdaan? Mensen zijn bang dat deze kinderen een bedreiging gaan vormen. We moeten deze complexe situaties bespreekbaar maken en vertrouwen opbouwen. Het zou goed zijn deze gesprekken op scholen te organiseren met leerkrachten, leerlingen en ouders. Een kind kent het verschil niet tussen Koerden, Arabieren, Turkmenen en Assyriërs. We moeten kinderen leren iedereen te accepteren, ongeacht religie of etniciteit.’

Wat doen wij in Irak?
In de stad Kirkuk trainen we jongeren om moeilijke onderwerpen met Koerden, Turkmenen en Arabieren te bespreken. We helpen ze de in gewikkelde situatie en conflicten in hun land begrijpen. We leren ze hoe ze anderen kunnen ondersteunen de situatie te begrijpen en we vergroten hun zelfvertrouwen. Daarna organiseren deze jongeren gesprekken met inwoners uit verschillende gemeenschappen. De eerste trainingen gaven we aan een groep christelijke jongeren. We willen dit graag uitbreiden naar andere minderheden, die daarna ook als gespreksleiders gemeenschappen bij elkaar kunnen brengen. Zo inspireren we jongeren een positieve verandering op gang te brengen. Dit kunnen we niet zonder jouw hulp.

Kom nu in actie

 

Gerelateerde verhalen

Wij geloven dat échte veranderingen van onderop komen.
Daarom steunen wij kleinschalige lokale initiatieven.