Mensen met een Missie organiseert internationale jongerenuitwisseling om online radicalisering tegen te gaan en vrede te bevorderen 

Van 7 tot 17 september 2025 vindt in Indonesië een bijzondere jongerenuitwisseling plaats als onderdeel van het Joint Initiative on Strategic Religious Action-programma (JISRA). Meer dan dertig jonge leiders uit Afrika, het Midden-Oosten en Azië komen tien dagen lang samen in Jakarta, Bandung en Yogyakarta. Ze ontmoeten elkaar, leren van elkaar en werken samen aan een van de grootste uitdagingen van deze tijd: hoe voorkomen we polarisatie en gewelddadig extremisme in het digitale tijdperk? En hoe zorgen we dat mensenrechten en vrijheid van geloof en levensovertuiging gerespecteerd worden? Jongeren gaan daarbij ook in gesprek met vertegenwoordigers van de Indonesische en Nederlandse overheden en verschillende ambassades. Hun stem klinkt zo rechtstreeks door tot in de kamers waar beleid wordt gemaakt. 

Polarisatie als voedingsbodem 

Polarisatie is al lang geen vaag begrip meer, maar een realiteit die overal ter wereld samenlevingen verdeelt – van Europa tot Afrika en Azië. Rick van der Woud, directeur van Mensen met een Missie: “Polarisatie is de bodem; radicalisering is de plant die daaruit groeit. Als vertrouwen verdwijnt en nuance verdampt, ontstaat ruimte voor gevaarlijke verhalen om voet aan de grond te krijgen.” 

Het digitale tijdperk versnelt dit proces. Sociale media kunnen mensen wereldwijd verbinden, maar ze kunnen net zo goed muren optrekken en mensen opsluiten in hokjes vol haat en uitsluiting. Extremistische groepen maken daar slim gebruik van en geven jongeren een vals gevoel van erkenning en saamhorigheid. Dat speelt niet alleen ver weg of in kwetsbare staten. Ook in Nederland zien we hoe polarisatie wantrouwen zaait en de deur openzet voor radicalisering. Daarom is dit niet alleen een internationaal, maar ook een binnenlands vraagstuk. 

Daarom is het voorkomen en tegengaan van gewelddadig extremisme (PCVE) een van de hoofdthema’s van deze uitwisseling. Het gaat niet alleen om het bestrijden van ideeën, maar vooral om het bouwen aan een samenleving waarin iedereen kan meedoen, waar zorgen veilig en rustig besproken worden, en waarin digitale plekken uitnodigen tot ontmoeting en gesprek – niet tot verdeeldheid. 

Nieuwe verhalen, bedacht door jongeren zelf

De uitwisseling wordt georganiseerd door Mensen met een Missie samen met vier Indonesische partnerorganisaties, waaronder jongerenbewegingen The Gusdurian Network en PeaceGeneration. Hun betrokkenheid laat zien dat deze uitwisseling niet alleen voor jongeren is, maar ook door jongeren. De deelnemers zijn jonge docenten, studenten en activisten uit Nigeria, Irak, Kenia, Indonesië en andere landen. Ze volgen workshops, bezoeken lokale gemeenschappen en leren van elkaars ervaringen met vrede en dialoog. Samen ontdekken ze hoe je creatieve media kunt inzetten om digitale ruimtes veiliger te maken, online radicalisering tegen te gaan en mensenrechten te bevorderen. 

Centraal staat het geloof dat blijvende verandering begint bij jongeren. Rick van der Woud: “We breken vaak het oude verhaal af, maar we vergeten een nieuw verhaal te schrijven. We verbieden, waarschuwen en ontmantelen, maar we bieden zelden een alternatief dat sterk genoeg is om de behoefte aan erkenning en verbondenheid te vervullen.” Deze uitwisseling helpt jongeren om zulke nieuwe verhalen te schrijven: verhalen die betekenis geven zonder uit te sluiten, en perspectief bieden zonder geweld. De Indonesische jongere Lindawati Sumpena geeft een voorbeeld: “Digitale media en games worden door extremistische groepen ingezet om verdeeldheid en haat te zaaien. Wij gebruiken diezelfde ruimtes om vrede te brengen. In plaats van de gamification van extremisme, werken wij aan de gamification van vrede.” 

In gesprek met beleidsmakers

Naast leren en inspiratie, richt de uitwisseling zich ook op concrete resultaten. Jongeren gaan in dialoog met overheden, lokale leiders en internationale instellingen, waaronder de Indonesische en Nederlandse overheid en verschillende ambassades. Hun deelname laat zien dat jongeren serieus worden genomen en dat hun inzichten doorklinken op plekken waar beslissingen worden genomen. De uitwisseling wordt afgesloten met een gezamenlijke verklaring en praktische aanbevelingen over digitale veiligheid, vrijheid van geloof en vredesopbouw. 

Door lokale ervaringen te verbinden met internationale beleidsvorming, bouwt deze uitwisseling bruggen tussen landen en continenten. Het laat zien dat de stem van jongeren onmisbaar is in de aanpak van polarisatie en extremisme. 

Op weg naar een digitale wereld van vrede en verbondenheid

In een tijd waarin vertrouwen in instituties afneemt en samenlevingen steeds verder uit elkaar lijken te groeien, laat deze jongerenuitwisseling een ander verhaal horen: dat van solidariteit, creativiteit en hoop. Tien dagen lang werken jongeren van verschillende geloven, culturen en landen samen aan een toekomst waarin digitale ruimtes geen vallen van verdeeldheid zijn, maar platforms voor vrede.