Elk kind heeft recht op verzorging, voedsel en onderwijs. Dat geldt ook voor kinderen van de inheemse bevolking in Colombia. Indiaanse kinderen hebben zelfs wettelijk recht op tweetalig onderwijs met een inheemse onderwijzer en gezondheidszorg op basis van traditionele gebruiken. De realiteit ziet er voor deze groep kinderen echter vaak heel anders uit. Schooluitval komt veelvuldig voor en de gezondheidszorg is slecht. Daar moet iets aan gedaan worden. Met die gedachte zijn Ruth Consuelo Chaparro Gomez en Adam Martinéz van partnerorganisatie Fucai (Fundación Caminos de Identidad) van start gegaan.
Van een duo dat zich inzet voor tweetalig onderwijs aan inheemse bevolkingsgroepen is Fucai inmiddels na twintig jaar uitgegroeid tot een organisatie met veertig medewerkers. De betrokken medewerkers zetten zich dagelijks in voor de inheemse bevolking met veel aandacht voor de mensen en hun problemen. Spiritualiteit en geloof spelen daarbij een belangrijke rol. Fucai kijkt wat er ontbreekt binnen het onderwijs en werkt daar vervolgens samen met de bevolking aan. ‘De gemeenschap is ook verantwoordelijk voor de kinderen,’ vertelt Ruth. Zij werd vorig jaar nog uitgeroepen tot Mujer Cafam Amazonas 2011, een onderscheiding voor haar tomeloze inzet voor (het behoud van) de cultuur van de inheemse bevolkingsgroepen.
Ruth Consuelo Chaparro Gomez, een van de oprichters van Fucai
In de twee decennia dat de organisatie actief is, zijn inmiddels meer dan zeshonderd leraren en leraressen voorbereid te onderwijzen in zowel de inheemse taal als in het Spaans. Meer dan zesduizend kinderen hebben dankzij hen les gekregen. De tradities en cultuur worden op deze wijze doorgegeven aan de volgende generaties. Ruth: ‘Wij werken naast en met de gemeenschappen.’
De mensen van Fucai hebben door hun inzet en werk met de inheemse gemeenschappen een vertrouwensband opgebouwd. Hierdoor worden zij gevraagd de gemeenschappen ook op andere gebieden te adviseren en steunen. Zo werkt Fucai nu bijvoorbeeld ook op het gebied van gezondheidszorg en voedselsoevereiniteit. De medewerkers verblijven langere periodes bij de inheemse groepen. Zij zijn deelgenoot, hebben samen lol, delen verdriet en pijn, en blijven ook als het gevaarlijk wordt zoals bij aanvallen tussen het leger en guerrilla.
De kracht van de organisatie ligt in het feit dat zij de inheemse gemeenschappen daadwerkelijk verantwoordelijk laten zijn voor hun leven en hun projecten. Dat kan inhouden dat zij mensen een tijd mee op sleeptouw nemen, van informatie voorzien en adviseren. De uiteindelijke beslissing ligt bij de inheemse gemeenschappen zelf.
Raúl Teteye, inheemse Bora-leider uit het Amazonegebied verwoordt het tijdens het 20-jarig jubileum van Fucai als volgt: ‘Dankzij Fucai zijn wij als inheemse bevolking weer trots op onszelf. We geloven weer in onszelf en weten dat wij verantwoordelijk zijn voor ons voorbestaan. We zijn gemotiveerd aan onze toekomst en die van onze kinderen te werken.’